Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Alain Berset, yaptığı açıklamada, “Yapay zeka ve dijital devrim, aynı zamanda toplumsal cinsiyet eşitliği için de bir devrim olmalıdır” dedi.
Berset, “Birlikte, kadınların ve kız çocuklarının liderlik ettiği, yenilik yaptığı ve dijital dünyayı ileriye taşıdığı bir gelecek inşa etmek için engelleri yıkabiliriz” diyerek, yapay zeka ve dijitalleşme dünyasında daha fazla toplumsal cinsiyet eşitliği çağrısında bulundu.
Kaydedilen ilerlemeye rağmen, kadınlar kilit dijital sektörlerde ve karar alma pozisyonlarında yeterince temsil edilmiyor. Şu anda, dünya çapında yapay zeka profesyonellerinin yalnızca %22’si kadın (Dünya Ekonomik Forumu 2022). Avrupa’da, son veriler araştırma ve inovasyonda kalıcı bir cinsiyet eşitsizliği olduğunu gösteriyor: bilim ve teknoloji alanındaki üst düzey akademik pozisyonların yalnızca %20’si (AB raporu “She Figures”, 2022) kadınlar tarafından işgal ediliyor. Teknolojik ilerlemenin toplumun tamamına fayda sağlaması için, kadınların dijital gelişime eşit şekilde katılması hayati önem taşıyor. Ancak kadınlar bu alanlarda tam anlamıyla katkıda bulunduğunda, herkes için daha kapsayıcı, yenilikçi ve etkili bir ilerleme sağlayabiliriz.
Yapay zekâ (YZ), eşitsizlikleri tespit edip düzelterek ve kadınların karar alma süreçlerinde seslerini güçlendirerek toplumsal cinsiyet eşitliğini ilerletme potansiyeline sahiptir. Sorumlu bir şekilde geliştirilip kullanıldığında, YZ, toplumsal cinsiyete dayalı şiddet döngüsünü kırmada önemli bir rol oynayabilir. Ancak, denetim olmadan YZ ve ilgili teknolojilerinin kadınların acılarını sürdürecek, toplumsal cinsiyet kalıplarını pekiştirecek ve ortadan kaldırmaya çalıştığımız önyargıları derinleştirecek şekillerde kullanılma riski bulunmaktadır.
Bu riskleri ele almak için Avrupa Konseyi, eşitlik ve ayrımcılık karşıtı ilkelerin YZ sistemlerine entegre edilmesine ilişkin özel yönergeler sunan bir Eşitlik ve YZ Tavsiye Kararı geliştirmektedir. Bu, YZ’nin ayrımcılığı şiddetlendirmek veya kadın haklarını ihlal etmek yerine toplumsal cinsiyet eşitliğini teşvik etmesini ve geliştirmesini sağlamalıdır.
Kadınlara ve kız çocuklarına yönelik teknoloji kaynaklı şiddet önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Zararlı etkileri kişisel güvenlik sorunlarının çok ötesine geçmekte ve kadınların ve kız çocuklarının siyasi ve kamusal hayata katılımını engellemektedir. Avrupa Konseyi, bu konuyu ele almak için, kadınlara ve kız çocuklarına yönelik teknoloji kaynaklı şiddete ilişkin bir Tavsiye Kararı geliştiriyor. Bu karar, hesap verebilirliği güçlendirmeye, mağdur desteğini iyileştirmeye ve deepfake ve algoritmik istismar gibi yapay zeka kaynaklı tehditlere karşı koruma sağlamaya odaklanıyor.
Toplumsal cinsiyet eşitliği ve tüm kadınların ve kız çocuklarının haklarının geliştirilmesi, Avrupa Konseyi’nin çalışmalarının merkezinde yer alıyor ve bu alandaki dünyanın ilk yasal olarak bağlayıcı anlaşması olan Yapay Zeka Çerçeve Sözleşmesi’nin de temel temasıdır.
/coe.indt/
