Rojava devriminde kadınlar yalnızca katılımcı rolünde değillerdi, aynı zamanda birçok alanda değişimin temel öncüleri oldular. Bu devrim, Rojavalı kadınlar için geleneklerin zincirlerinden kurtulmanın bir fırsatı oldu. Kadınlara dayatılan gelenek, özgür kadın fikriyle sona erdi; başka bir deyişle kabile zihniyeti yıkıldı.
2012 yılında başlayan Rojava devrimi, sadece siyasi ve askeri bir devrim değil aynı zamanda kadınların değişimin temel gücü haline geldiği toplumsal ve ideolojik bir devrimdi. Bu devrim herkese özgür bir toplumun ancak özgür kadınla mümkün olduğunu gösterdi. Kadınlar Baas rejimine karşı ayakalandı. Kadınlar özgür ruhlarıyla Suriye rejiminin bayrakları yerine Kesk, Sor ve Zer (Yeşil, Kırmızı ve Sarı) bayrakları yükseltti.
Rosa Luxemburg, Clara Zetkin ve isimleri tarihe yazılmış birçok devrimci kadın tarih boyunca egemen zihniyete karşı ayaklandı ve devrimlerin örnek isimleri oldu.
Kadınlar iktidarlara karşı eşitlik ve adalet yolunu, feodalizme karşı barış ve istikrar yolunu seçti, yok oluş dayatmalarına karşı ‘varım’ dedi. Kadın tanrıçalar her zaman tarihe iz bıraktı.
Doğal toplumdan erkek egemen devlete kadar kadınlar, demokrasiye uygun şekilde kişiler arasında hiçbir ayrım gözetmeden toplumları adil biçimde yönettiler.
Devletin ortaya çıkışından sonra birçok demokrat ortaya çıktı, ancak bunlar her zaman yalnızca kendi çıkarlarını gözeten iktidarlar tarafından yok edildi. Demokratlar, toplumsal eşitliği ve köleliğin kaldırılmasını uygulamaya koymuş olsalar da iktidarlar ve yalnızca kendi zihniyetini kabul eden fikirler tarafından yok edildiler.
Tarih boyunca birçok Kürt ayaklanması yaşandı. Kürdistan’a sömürge ve işgal dayatıldığında, Kürdistan Özgürlük Hareketi ortaya çıktı. Kürt Halk Önderi’nin, ‘Kürdistan sömürgedir’ tespitiyle başlayan isyan hala devam ediyor.
Kadınların öncülüğünde başlayan Rojava devriminden sonra, kadınlar örgütlendi ve toplumu yönetebileceklerini kanıtladılar. Hevrîn Xelef, Yusra Derwêş ve daha birçok kadın bunun örnekleri oldu.
Rojava devriminden önce kabilecilik fikri baskındı. Ancak buna karşı direnen kadınlar sayesinde bu fikir kırıldı. Bunun örneği de her türlü iktidar gücüne karşı duran Şilan Kobanê’dir.
SURİYE REJİMİ KADINLAR TARAFINDAN YIKILDI
Şehit Şilan Kobanê gibi birçok öncü kadın bu devrime damgasını vurdu ve tüm Kürt kadınlara ilham oldular. Şîlanların ruhuyla 19 Temmuz 2012’de devrim başladı ve 8 Aralık 2024’te iktidardaki rejim tamamen devrildi. Bu devrimi yaratanlar yine kadınlardı.
15 Ocak 2005’te Yekitiya Star’ın inşasıyla birlikte Rojava’daki ilk kadın kurumlaşması başlamış oldu. Birçok başarılı adımdan sonra, Yekitiya Star çalışma alanlarını genişletti. 2016 yılında düzenlenen bir kongreyle bu örgütlenme Kongra Star ismini aldı. Kongra Star çatısı altında eğitim, akademi, siyaset, toplumsal savunma, hak ve adalet, komünal ekonomi, finans, dış ilişkiler, kültür ve sanat, sağlık, basın ve toplumsal komite olmak üzere 12 komite örgütlendi. Kadınlar ayrıca 8 Eylül 2017 yılında Suriye Kadın Meclisi’ni kurdular. Burada amaçlanan ulus veya din ayrımı gözetilmeksizin tüm kadınların çalışmalarda yer almasıydı.
Tam da bu nedenle 2013 yılında Kadın Savunma Birlikleri (YPJ) duyuruldu. Kadınlara yönelik şiddete karşı mücadele eden Sara örgütü, 1 Temmuz 2013 tarihinde Qamişlo’da kuruldu. Tüm kentlerde şubeleri açıldı ve tüm bileşenler bu örgütlenmede yer aldı. Sara örgütü kadınların siyaset, ekonomi ve toplumsal alanlarda güçlenmesi için faaliyet yürütüyor.
Devrimin kazanımlarından biri de, kadınların kimliğini, adaleti ve eşitliği savunmak için inşa edilen Kadın Evi (Mala Jin) oldu. İlk ev 20 Mart 2011 tarihinde Qamişlo’da kuruldu. Sosyal bilim dalı olan ve kadın devriminin bilimi olarak görülen Jineoloji, Kuzey ve Doğu Suriye’deki kadın devrimi çerçevesinde çalışmalara başladı. Zenûbiya Kadın Topluluğu resmi olarak 2021 yılında kuruldu. Zenûbiya Kadın Topluluğu, Reqa, Tepqa, Dêrazor ve Minbic gibi özgürleştirilmiş bölgelerdeki tüm kadınları kapsayan çatı örgütü olarak faaliyet yürütüyor.
Kadınlar sanat alanında da bağımsız olarak örgütlendiler. Hîlala Zêrîn Hareketi, 2026 yılında Cizîr’de, 2017’de Efrîn’de ve 2 Mart 2018 tarihinde Kobanê’de örgütlendi.
Kadınların öncülüğünde yönetilen Rojava, her türlü şiddete karşı bir set görevi görüyor. Annelerden gençlere kadar tüm Kürt kadınlar, ayağa kalkarak devrimin kazanımlarını korudu. Saldırılarla karşı karşıya kalan Kobanê’de kadınlar her alanda seferberlik halinde. Kadınlar Apocu bilgelikle direniyor. Kobanê’de silahını kuşanan bir anne ‘Ne olursa olsun, bu şehri savunacağız’ diyor.
/ANF/
