Kadınların Suriye Anayasası’ndaki rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan PYD Örgütlenme Ofisi Eşbaşkanı Valantîna Ebdo, kadın haklarının yeni anayasada korunması ve kadınların demokratik entegrasyon sürecinde yer alması gerektiğini kaydetti.
Eşitlik ve hakların anayasal güvence altına alınmasına yönelik taleplerin yükseldiği bir dönemde, Suriyeli kadınlar ülkenin geleceğinin inşasında yer almak ve karar sahibi olmak istediklerini belirtiyor. Demokratik Birlik Partisi (PYD) Örgütlenme Ofisi Eşbaşkanı Valantîna Ebdo, ajansımıza kadınların Suriye Anayasası’ndaki rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
‘Tutuklular ve göçmenlerin dönüşü konusunda bazı ilerlemeler yaşanıyor’
Valantîna Ebdo, 29 Ocak’ta QSD ile geçici yönetim arasında imzalanan anlaşmaya dikkat çekerek, “Ortadoğu ve özellikle Suriye, hassas ve tarihi bir süreçten geçiyor. 29 Ocak anlaşması, hassas koşullarda, savaşın ve zorlu şartların ortasında, Kürt halkına yönelik olası bir katliamın önüne geçmek amacıyla imzalandı. Anlaşma halen yürürlüktedir ve maddeleri uygulanmaktadır. Doğrudur, adımlar yavaş atılıyor ancak olumlu adımlardır. Özellikle tutuklular ve göçmenlerin dönüşü konusunda bazı ilerlemeler yaşanmaktadır” dedi.
‘Kadınların yeni siyasi süreç içerisinde yer alması gerekiyor’
Kadın haklarının yeni Suriye Anayasası’nda korunması gerektiğini kaydeden Valantîna Ebdo, “Yeni süreçte kadınlara geçmişte olduğu gibi bir rol verilmemektedir ve katı bir zihniyet uygulanmaktadır. Eğer bu anlayış devam ederse kadınların geliştirdiği projeler tehlikeye girebilir. Kadınlar, Rojava Devrimi’nin başlangıcından bugüne kadar tüm alanlarda önemli roller üstlenmiştir. Bu nedenle kadınların demokratik entegrasyon ve yeni siyasi süreç içerisinde yer alması gerekmektedir. Kadın haklarının yeni Suriye Anayasası’nda korunması şarttır. Suriye’nin tarihsel deneyimlerinde kadınlara yalnızca biçimsel haklar verilmiş, ancak karar alma süreçlerinde yer almalarına izin verilmemiştir. Bu nedenle kadınlar, bir kez daha gerici sınırlamalarla karşı karşıya kalma endişesi taşımaktadır” ifadelerinde bulundu.
Kadın haklarının anayasa ve Suriye’nin geleceğinde açık bir şekilde yer alması ve güvence altına alınması gerektiğini vurgulayan Valantîna Ebdo, sözlerine şöyle devam etti:
“Mevcut sistemler kadınların ilerlemesinden, gücünden ve iradesinden korkuyor. Çünkü demokratik bir toplumun kadınların öncülüğünde inşa edileceğini biliyorlar. Rojava’da son 15 yıldır uygulanan deneyim, dünya için bir örnektir. Kadınlar her alanda önemli roller üstlenmiştir. Özellikle eşbaşkanlık sisteminde kadınlar irade ve karar sahibi olmuştur. Suriye de bu deneyimden faydalanabilir. Aynı zamanda bu kazanımların Suriye Anayasası’nda güvence altına alınması gerekmektedir. Tüm halklardan ve toplumsal kesimlerden kadınlar, haklarını yeni Suriye Anayasası’nda elde edene kadar mücadelelerini sürdürmelidir. Kadınların sorunlarının çözülmediği yerde toplumun sorunları da çözülemez. Çünkü kadınların sorunları temel sorunlardır. Tüm kadınların yaşadığı sorunlar ortaktır. Bu nedenle bütün sorunların çözülmesi gerekiyor. Kadınların güçlerini ve mücadelelerini birleştirmesi, yeniden tüm alanlarda kendilerini göstermesi, özgürlüklerini ve Suriye’deki varlıklarını güvence altına alması gerekiyor. Suriye Parlamentosu’nda kadın temsili yüzde 12’nin altındadır ve bu oran olması gereken seviyede değildir. Kadınların yürüttüğü çalışmalar, elde ettiği kazanımlar ve toplumsal katkıları dikkate alındığında bu oran oldukça düşüktür. Kadınlar yeni Suriye inşasında yer almalıdır. Suriye’de demokratik bir sistemin kurulabilmesi için parlamentoda kadın temsili eşit düzeyde olmalıdır.”
‘Kadın hakları Suriye Anayasası’nda güvence altına alınmalı’
Kadınların yeni Suriye Anayasası’nın hazırlanmasında önemli bir rol oynayacağını kaydeden Valantîna Ebdo, “Kadın hakları Suriye Anayasası’nda açık bir şekilde güvence altına alındığında, kadınlar kurumlarda, yönetimde ve parlamentoda temel bir rol üstlenecektir. Çünkü bu sayede kadınlar yasal ve siyasi haklara sahip olacak, aynı zamanda büyük bir mücadele yürüterek Rojava Devrimi’nin kazanımlarını geliştirmeye devam edecektir. Bu nedenle kadın haklarının Suriye Anayasası’nda güvence altına alınması son derece önemlidir” sözlerine dikkat çekti.
YPJ’nin Rojava Devrimi’ni koruduğunu ve kadınların iradesi haline geldiğinin altını çizen Valantîna Ebdo, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Kadınlar yürütülen entegrasyon sürecine ilişkin bazı kaygılar taşıyor. Kadın hakları yalnızca kurumsal ve yönetsel alanlarda değil, askeri alanda da güvence altına alınmıyor. Rojava Devrimi’nin başlangıcından bugüne kadar birçok kazanım YPJ’nin öncülüğünde elde edildi. Kadın Hareketleri ve Örgütleri Ortak Eylem Platformu, 26 Nisan’da bir kampanya başlattı ve YPJ yeni Suriye Anayasası’nda tanınana kadar bu kampanya devam edecek. Çünkü YPJ, dünyanın tüm kadınlarının gücünü, varlığını, iradesini ve temsilini ifade ediyor. YPJ, DAİŞ’e karşı mücadele etti ve tüm dünyayı korudu.”
