Kadınlar için hem sanat akademisi hem de istihdam alanı haline gelen seramik ve çini sanatı atölyeleri, Van’da kadınların ilgi odağı haline geldi.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre, işsizlik oranı 2025 yılında yüzde 8.3 ile son 21 yılın en düşük seviyesine geriledi. Şubat 2026 verilerine göre ise, Türkiye’de işsiz kadın sayısı 1 milyon 377 bin kişi olarak kaydedildi. İşsiz kadınların sayısı her geçen gün artarken, buna karşı iş alternatifleri yaratılmaya çalışılıyor.
Kadın girişimcilerden Zeynep Özalp Kaya da, açtığı atölyede seramik ve çini sanatını icra ediyor. İki yıl önce 15 kadının birlikte çalıştığı atölyede, kültürel miraslar çini sanatında işleniyor. Kadınların icra ettiği sanat ise halk tarafından da yoğun ilgi görüyor.
SERAMİK VE ÇİNİ SANATI
Açtıkları atölye de 15 kadına eğitim vererek sanatı birlikte ürettiklerini belirten Zeynep Özalp Kaya, “Burada aktif olarak seramik ve çini sanatını icra ediyoruz. Yaklaşık 15 kadınla beraber çalışıyoruz. İşletmemizde kültürel mirasımıza da çeşitli figürleri çiniye aktarıyoruz. Wan’da yaklaşık iki yıldır şehir okumaları ve kültürel miras okumaları yapıyoruz. Çok geniş bir grupla ve kadın emeği ile bunu çini sanatına aktarıyoruz. Kadınlar buraya gönüllü geliyor ve çalışmalarını böyle yürütüyor” dedi.
KADINLARA NİTELİKLİ SANAT EĞİTİMİ
Yaptıkları ürünleri satarak kadınlara ekonomik gelir sağladıklarını kaydeden Zeynep Özalp Kaya, “Maalesef yaşadığımız coğrafya da kadın istihdamı çok düşük ve kadınlar iş bulmakta zorlanıyor. Girişimci kadınlar ve evde kalmak zorunda olan kadınlar içinde bunu güçlendirmemiz gerekiyor. Herhangi bir kamusal alanda kendini göremeyen kadınları alıyoruz ve burada çok nitelikli bir eğitim veriyoruz. Eğitim bu işin en önemli parçası. Kadınların nitelikli bir sanat eğitimi almaları ve burada kadınların sosyalleşmesi çok önemli. Kadınlara bir fırsat veriliyor. Kadınlar ürün yaptıkça biz o ürünleri satıp onların ekonomik olarak da desteklemeye çalışıyoruz” diye belirtti.
‘HER MAHALLEYE BİR SANAT MERKEZİ AÇILMALI’
Mahallelerde kadın merkezleri arttırılırsa kadınların daha iyi bir üretim yapacağını dile getiren Zeynep Özalp Kaya, “Van’da son zamanlarda sanat ve zanaat aktiviteleri ve çalışmaları artıyor. Fakat aşmamız gereken bazı engeller var. Bazı mahallelerde kadın merkezleri yok. Bunlar hep çarşı merkezde oluyor. Buna da kadınların erişimi zor oluyor. Van’nın herhangi bir mahallesinde yaşayan ve tek başına olan bir kadını, oradan çıkarıp sanata ve zanaata çekmek pek mümkün olmuyor. Eskiye nazaran şuan bazı mahallelerde aile merkezleri yer alıyor. Aslında tartışılması gereken konu da aile destek merkezleri. Her mahalleye bir sanat merkezi açmak önemli. Bunun yanında o kurumların içindeki niteliği de arttırmak gerekiyor. Ama kadınların çok sorun yaşadığı bir ülkede yaşıyoruz. İş istatistiklerine göre Wan son sıralarda yer alıyor. Kadın istihdamının iş gücüne katılım oranlarına baktığımızda çok iç açıcı bir durum değil. Bunu nasıl aşabiliriz? Eğitim yoluyla kadın emeği üzerinde yeni projelerin olmasıyla ve kadınların üretim alanına dahil olmasıyla mümkün olabilir” diye konuştu.
/Mezopotamya Ajansı/
